Անգլերենի անկանոն բայերը

infinitive	past simple	past participle	թարգմանություն
be	was/were	been	լինել
beat	beat	beaten	ծեծել
become	became	become	դառնալ
begin	began	begun	սկսել
bend	bent	bent	թեքվել, ոլորան
bet	bet	bet	գրազ գալ
bite	bit	bitten	կծել
blow	blew	blown	փչել
break	broke	broken	ջարդել
bring	brought	brought	բերել
build	built	built	կառուցել
burst	burst	burst	պոռթկալ
buy	bought	bought	գնել
catch	caught	caught	բռնել
choose	chose	chosen	ընտրել
come	came	come	գալ
cost	cost	cost	արժենալ
creep	crept	crept	սողալ
cut	cut	cut	կտրել
deal	dealt	dealt	առնչվել
dig	dug	dug	փորել
do	did	done	անել
draw	drew	drawn	նկարել
drink	drank	drunk	խմել
drive	drove	driven	վարել
eat	ate	eaten	ուտել
fall	fell	fallen	ընկնել
feed	fed	fed	սնունդ տալ
feel	felt	felt	զգալ
fight	fought	fought	կռվել
find	found	found	գտնել
flee	fled	fled	փախչել, խուսափել
fly	flew	flown	թռչել
forbid	forbad/forbade	forbidden	արգելել
forget	forgot	forgotten	մոռանալ
forgive	forgave	forgiven	ներել
freeze	froze	frozen	սառչել
get	got	got	ստանալ, հասնել
give	gave	given	տալ
go	went	gone	գնալ
grow	grew	grown	հասնել, աճել
hang	hung	hung	կախել
have	had	had	ունենալ
hear	heard	heard	լսել
hide	hid	hidden	թաքցնել
hit	hit	hit	հարվածել
hold	held	held	պահել
hurt	hurt	hurt	ցավեցնել, վիրավորել
keep	kept	kept	պահել
kneel	knelt, kneeled	knelt, kneeled	ծունկի գալ
know	knew	known	իմանալ
lay	laid	laid	դնել
lead	led	led	առաջնորդել, տանել
leave	left	left	լքել, թողնել
lend	lent	lent	պարտքով տալ
let	let	let	թույլատրել
lie	lay	lain	պառկել
light	lit	lit	լուսավորել
lose	lost	lost	կորցնել
make	made	made	անել, ստեղծել
mean	meant	meant	նշանակել
meet	met	met	հանդիպել
mistake	mistook	mistaken	սխալվել
pay	paid	paid	վճարել
put	put	put	դնել
read	read	read	կարդալ
ride	rode	ridden	վարել, քշել
ring	rang	rung	զանգահարել
rise	rose	risen	բարձրանալ
run	ran	run	վազել
say	said	said	ասել
see	saw	seen	տեսնել
seek	sought	sought	փնտրել
sell	sold	sold	վաճառել
send	sent	sent	ուղարկել
set	set	set	սահմանել
sew	sewed	sewn/sewed	կարել
shake	shook	shaken	թափահարել, ցնցել
shine	shone	shone	շողալ
shoot	shot	shot	կրակել
show	showed	shown/showed	ցուցադրել
shut	shut	shut	փակել
sing	sang	sung	երգել
sink	sank	sunk	սուզվել,ընկղմվել
sit	sat	sat	նստել
sleep	slept	slept	քնել
speak	spoke	spoken	խոսել
spend	spent	spent	վատնել, ծախսել
split	split	split	պառակտել, ճեղքել
spread	spread	spread	տարածել
spring	sprang/sprung	sprung	թռչել, ցատկել
stand	stood	stood	կանգնել
steal	stole	stolen	գողանալ
stick	stuck	stuck	դիմանալ;սոսնձել
sting	stung	stung	այրել, խայթել
strike	struck	struck/stricken	հարվածել, խփել
swear	swore	sworn	երդվել
sweep	swept	swept	մաքրել
swim	swam	swum	լողալ
swing	swung	swung	օրորվել,ճոճվել
take	took	taken	վերցնել
teach	taught	taught	սովորեցնել
tear	tore	torn	պատռել
tell	told	told	պատմել
think	thought	thought	մտածել
throw	threw	thrown	նետել
understand	understood	understood	հասկանալ
wake	woke	woken	արթնանալ
wear	wore	worn	հագնել,կրել
weep	wept	wept	լաց լինել
win	won	won	հաղթել
write	wrote	written	գրել

Սեմյուել Ռիչարդսոն

Հասուն լուսավորականության ժամանակաշրջանը ընդգրկում է 18-րդ դարի 40-60- ական թվականները: Այս շրջանում ամենալավ ձևով դրսևորվում է լուսավորական-ռեալիստական վեպը, որի ներկայացուցիչներից է Ռիչարդսոնը(1689-1761): Նա ընտանեկան, կենցաղային, հոգեբանական վեպի ստեղծողն է անգլիական գրականության մեջ:

Եթե մինչ Ռիչարդսոնը լուսավորականության վաղ շրջանում Դեֆոն և Սվիֆտը պատկերում էին ծովային ճանապարհորդություններ, արտակարգ իրավիճակներ, նույնիսկ ֆանտաստիկ դրսևորումներ, ապա Ռիչարդսոնը իր հերոսներին ներկայացնում է ընտանեկան-կենցաղային նեղ ոլորտում:

Պատահական չէ, որ նա մեջբերում է կատարում կամ բնաբան է վերցնում հին հռոմեական հեղինակ Յուվենալիսի հետևյալ արտահայտությունը. «Եթե ուզում եք ճանաչել մարդկային բարքերը, ապա ձեզ բավական է և մեկ տունը»:

Ռիչարդսոնի ստեղծագործության մեջ արդեն նշմարվում են սենտիմենտալիզմի գծեր, բայց, ի տարբերություն սենտիմենտալիստների, Ռիչարդսոնը զգացմունքը չի հակադրում բանականությանը, դեռ ավելին, նրա հերոսների զգացմունքները դատողական են, բանական են:

Ռիչարդսոնը ներկայացնում է բուրժուական-պուրիտանական առաքինությունները, չի հակադրվում իր ժամանակաշրջանին, բարքերին, թեև նկատում էր արատները, այլ փառաբանում է պուրիտանական առաքինությունները: Նրա նորարարություններից մեկն էլ այն էր, որ նա ընտեց վեպի էպիստոլյար ձևը: Այսինքն, նրա վեպերը գրված են նամակների տեսքով:

Դա նրան հնարավորություն տվեց ծավալուն և երկարավուն ձևով ներկայացնելու իր հերոսների խոհերը, ապրումները, զգացմունքները, նրանց հայացքները և թափանցելու մարդկային հոգեբանության ու զգացմունքների խորքերը:
Ռիչարդսոնն առաջինն էր, որ մասնավոր կյանքի պատկերմանը հաղորդեց խոր դրամատիզմ: Դա հատկապես զգալի է նրա «Կլարիսա» վեպում, որի մասին ընդունված է ասել, որ դա անգլիական գրականության մեջ առաջին ողբերգական վեպն է:
Ռիչարդսոնը ծնվել է 1689թ. Դերբիշիրում:

Նա ատաղծագործի որդի էր և հետագայում տեղափոխվում է Լոնդոն, այնտեղ աշխատանքի է անցնում մի տպագրատանը, որի տիրոջ աղջկա հետ էլ ամուսնանում է և դառնում այդ տպարանի տերը: Երկար ժամանակ Ռ-ն օգնում էր իր շրջապատի մարդկանց` տպագրելու իրենց նամակները, որ լինում էին ամենատարբեր բովանդակության, բայց ամենատարածվածը, թերևս, երիտասարդ մարդկանց նամակներն էին, որ բովանդակում էին նրանց անձնական կյանքի մանրամասները:

Ահա այսպիսի նամակների մեծ քանակություն էր հավաքվել Ռ-ի մոտ, և դրանք ընդհանրացնելով, ընդհանուր եզրակացություններ կատարելով` նա արդեն 50տարեկանում գրեց իր 1-ին ծավալուն վեպը` «Պամելա կամ չվարձատրված առաքինություն»:

Այս վեպը բաղկացած է 4 մասից, բայց դրա սյուժեն կարելի է ներկայացնել մի քանի նախադասությամբ: Այն պատմություն է դեմոկրատական` հասարակ ծագում ունեցող աղջկա մասին, որը սպասուհի է մի հարուստ կալվածատիրուհու կալվածքում: Իր տիրուհու մահից հետո նրա որդին, որին Ռ-ն նշում է ոչ թե անունով, այլ «Mister B», սկսում է հետապնդել աղջկան, փորձում ամեն կերպ գայթակղել նրան` նվերներով, հաճելի վերաբերմունքով: Բայց երբ արդյունքի չի հասնում սկսում է սպառնալ, վախեցնել:

Սակայն Պամելան առաջնորդվում է առաքինությամբ և գայթակղություններին տեղի չի տալիս: Միայն դրանից հետո Mister B-ն հասկանում է, որ ինքը իսկապես սիրում է Պամելային, ամուսնության առաջարկություն է անում: Նրանք ամուսնանում են, և Պամելան դառնում է կալվածքի տիրուհին:

Վեպի հաջորդ մասերը պարունակում են Պամելայի խոհերը, խորհուրդները` կենցաղը վառելու, առաքինությունը պահելու, ընդհանրապես իր գործունեության մասին և խորհուրդներ երիտասարդ կանանց: Իհարկե այս վեպում շատ արհեստական բան կա, շատ բան հեռու է իրականությունից, բայց այնուամենայնիվ, այն ցնցեց մարդկանց որովհետև գրականությունը մոտեցավ կյանքին, որը մարդկանց համար ավելի հրապուրիչ էր, քան այլ երկրային արկածների մասին պատմությունները:

Այս վեպը մի շարք պարոդիաների տեղիք տվեց, որոնց մեջ հատկապես ընդգծվում էր հերոսուհու կեղծ պահվածքը և նշվում էր նաև նամակների չափազանց մեծ թիվը, որը գերազանցում էր ժամանակային բոլոր հնարավորությունները:

 

Manage բայը

Նշանակությունը
Հաջողել  ինչ-որ բան անելը, մանավանդ՝ շատ փորձելուց հետո

Թարգմանությունը
Հայերեն իմաստներն են. հաղթահարել, վարել, կառավարել, կարգավորել

Օրինակ
How do you manage to do such a good job?
Ինչպես ես հաջողում այդպիսի լավ գործ անել:

Ծագումը«Manage» բառն առաջացել է Իսպաներեն «maneggiare» գոյականից, որը նշանակում է  հաղթահարել, լուծել: Իսկ Իտալերեն բառն էլ իր հերթին առաջացել է լատիներեն «manus» բառից, որ նշանակում է «ձեռք»

Ժամանակ և կերպ

Ժամանակը բայի այն կարգն է, որը ցույց է տալիս գործողության հարաբերությունը խոսելու պահի նկատմամբ: Բայն ունի 3 ժամանակ՝ ներկա(The Present Tense), անցյալ(The Past Tense) և ապառնի (The Future Tense):

Կերպը բայի այն կարգն է, որը ցույց է տալիս, թե ինչպես է դիտվում գործողությունը: ԱՆգլերենի բայն ըստ կերպի կարգի ունի շարունակական(Continuous) և ոչ շարունակական( Non Continuous կամ Indefinite) ձևեր: Շարունակական ձևերը գործողությունը ներկայացնում են ժամանակավոր զարգացման, ընթացքի մեջ:

Նրանք կարող են ունենալ նաև հուզական երանգավորում: Ոչ շարունակական ձևերն ունեն շատ լայն իմաստ, նրանք սոսկ ներկայացնում են գործողության տեղի ունենալու փաստը:

Ընդունված է ասել, որ անգլերենի ոչ բոլոր բայերն են գործածվում շարունակական ձևով: Դրանք այն բայերն են, որոնց  արտահայտած գործողությունը հաճախ կարիք չկա ներկայացնելու զարգացման մեջ:

Անգլերենում բայն ունի նաև պերֆեկտային և ոչ պերֆեկտային  ձևեր:

Այս կարգերը սերտորեն կապված են միմյանց հետ այնպես, որ բայի միևնույն քերականական ձևը կարող է արտահայտել ժամանակ, կերպ, հաճախ նաև պերֆեկտ, այնպես որ  անգլերենում դիմավոր ձևերը դիտվում են որպես կերպաժամանակային ձևեր: Սրանց արտահայտած հիմնական քերականական կարգը  ժամանակի կարգն է:

Բայն անգլերենում ունի նաև այսպես կոչված «անցյալի ապառնի» ձևեր:

Բայ

նկարն ըստ http://helensthatsenglish.wordpress.com/

Առարկայի գործողություն կամ վիճակ ցույց տվող բառերը կոչվում են բայ:

Անգլերենի բայերն ըստ կազմության լինում են պարզ (to live, to speak), ածանցավոր (to undo, to rewrite) բարդ ( to daydream, to sightsee), բաղադրյալ (to set out):

Ըստ իմաստի լինում են լիիմաստ և սպասարկու:

Լիիմաստ բառերը լիարժեք բառեր են և ինքնուրույն արտահայտում են գործողություն կամ վիճակ

Սպասարկու բայերը կարող են պահպանել  կամ չպահպանել իրենց բառային իմաստը: Նույնիսկ այն դեպքում, երբ սպասարկու բայը պահպանում է իր բառային իմաստը, նախադասության մեջ այն չի կարող հանդես գալ ինքնուրույն: Գործածվում է բաղադրյալ ստորոգյալի կազմում:

Այդպիսի սպասարկու բայեր են եղանակավորող բայերը:

Սպասարկու բայերի մեկ այլ խումբ են ներկայացնում օժանդակ բայերը, որոնք զուրկ են բառային իմաստից և գործածվում են բայի վերլուծական ձևերում որպես սոսկ քերականական բաղադրիչ:

Բայն ունի դիմավոր և անդեմ ձևեր: Անգլերենի բայի դիմավոր ձևերն արտահայտում են բայի հիմնական քերականական կարգերը՝ ժամանակ, կերպ, սեռ և եղանակ: Անգլերենում դեմքի և թվի կարգերը շատ թույլ են արտահայտված:

Ժխտական դերանուններ

Անգլերենի ժխտական դերանուններն են(Negative Pronouns) no(ոչ մի ), nobody, no one, none (ոչ ոք), nothing(ոչինչ, ոչ մի բան), neither(երկուսից ոչ մեկը)

Անգլերեն նախադասության մեջ, ի տարբերություն հայերենի, լինում է միայն մեկ ժխտում, այդ պատճառով այս բառերի հետ այլ ժտում արտահայտող իմբառ չենք օգտագործում:

We saw nobody we knew – We didn’t saw nobody we knew

Երկրորդ դեպքում nobody-ն կփոխարինենք anybody-ով, որպեսզի մեկ ժխտում լինի -We didn’t see anybody we knew

 

 

Exclude

A little girl is being excluded by her friends.yourdictionary.com

Իմաստը

Ինչ-որ բանի մտածված բացթողում, չընդգրկելը

 

Օգտագործումը

Հայերեն թարգմանվում է որպես <բացառել, մերժել, չընդունել>

 

Օրինակ

He excluded his being present

Նա բացառում էր իր ներկա լինելը (ներկա լինելու փաստը)

 

Առաջացումը

 

Exclude բառն առաջացել է լատիներեն <excludere> գոյականից, որը նշանակում է <<մի կողմ պահել, կանխել>>:

Ուիլիամ Շեքսպիր

Ուիլիամ Շեքսպիրը(1564-1616) ծնվել է Ստրեդֆորդ-Էյվոնի վըա գտնվող ոչ մեծ քաղաքում՝ ձեռնոցագործի ընտանիքում: Նրա հայրը եղել է հարգված անձնավորություն:

Սովորել է տեղի քերականական դպրոցում: Սովորել է լատիներեն, հունարեն, գրականություն, պատմություն: Նա համալսարանական կրթություն չի ստացել:

1587թ Շեքսպիրը հետևելով ժամանակի շատ երիտասարդների՝ մեկնում է Լոնդոն և ընդունվում է Բերբեջի թատրոն: Հետո դառնում է տեղի թատրոններից մեկի գլխավոր բաժնետերերից մեկը: Թատրոնը հետագայում հրդեհվում է և այնտեղ այրվում են Շեքսպիրի պիեսների ձեռագրերը:

1612թ բա թողնում է Լոնդոնը և վերադառնում է իր հայրենի քաղաք:

Մահացել է 1616թ ապրիլի 23-ին. այն օրը, երբ ծնվել էր:

Շեոսպիրի կենսագրական փաստերի սակավությունը գրականության մեջ առաջացրել է «Շեքսպիրյան հարցը»: Մի շարք գրականագետներ գտնում են, որ  այդ բոլոր գործերը չեն կարող մի մարդու ձեռքի գործ լինել: Այս կասկածների համար պատճառ է հանդիսացել այն, որ Շեքսպիրը սյուժեները ընդօրինակել է այլ հեղինակներից, բայց դա նրա ժամանակի թելադրանքն էր, որովհետև Շեքսպիրը բազմակի թելերով կապված էր իր նախորդների հետ:

Գրողները ազատորեն օգտվում էին միմյանց ստեղծագործություններից, քանի որ չկար հեղինակային իրավունք և ստեղծագործությունները համարվում էին ընդհանուր ժողովրդական բարիք:

Դպրոցական պարագաներ

Շարունակում ենք սովորել բառեր՝ նկարների և տեսանյութերի միջոցով: Այս անգամ ներկայացնում եմ որոշ բառեր, որոնք կապված են ուսման և դպրոցի հետ:

I, you, he,she, it, we, they

Խորհուրդ եմ տալիս անգիր սովորել այս աղյուսակը, քանի որ այն մեզ հետագայում շատ է անհրաժեշտ՝ դերանունների հոլովման համար: